Na een wollige en onduidelijke regeringsverklaring in juni en een vage Septemberverklaring waren de verwachtingen over welke maatregelen de Vlaamse regering zou nemen, hooggespannen. “Maar het resultaat lost de verwachtingen niet in. Deze begroting is onrealistisch, mist ambitie en is niet toekomstgericht,†zeggen Sven Gatz en Dirk Van Mechelen. Ook de zuinige toelichting door Vlaams begrotingsminister Muyters maakte hen niet veel wijzer waarop ze zelf de begrotingsdocumenten tegen het licht hielden.
Vaag en verbloemend
Een eerste vaststelling volgens Van Mechelen is dat de 1,3 miljard euro aan recurrente besparingen voor 2010 moeilijk als besparingen kunnen worden beschreven. Zo is de afschaffing van de jobkorting die goed is voor 635 miljoen euro, een lastenverhoging. Maar ook andere ingrepen zoals bijvoorbeeld de verkoop van gronden hebben voor Van Mechelen weinig met besparingen te maken. Zelf houdt hij het op 84 miljoen euro aan echte besparingen, eventueel aangevuld met 133 miljoen euro uit efficiëntiewinsten. Van Mechelen: "Al is het nog maar de vraag waar men die efficiëntiewinsten gaat boeken, want voorlopig blijft ook dat nog steeds vaag."
Grotere zorgen maakt Van Mechelen zich over de schuldopbouw. Eind 2008 was Vlaanderen schuldenvrij, maar als gevolg van de financiële crisis vloeiden heel wat middelen naar de banken. Voor de 3,5 miljard euro voor de reddingsoperatie van KBC moest de Vlaamse regering zelf gaan lenen. Na uitvoering van de begroting 2010 zou de directe schuld echter 5,9 miljard euro bedragen. Zonder de 3,5 miljard euro voor KBC zou er dus nog 2,4 miljard euro extra schuld overblijven. Van Mechelen vermoedt dat 1,8 miljard euro afkomstig is van de gecorrigeerde vorderingensaldi van dit en volgend jaar en van de openbare kredietverlening aan grote bedrijven, maar voor 600 miljoen euro heeft hij geen verklaring.
De factuur is voor later
Naast de directe schuld is er ook de impliciete schuld. Die zou op twee jaar tijd met meer dan 1 miljard euro toenemen, leert Van Mechelen uit het verschil tussen de beleidskredieten en de betaalkredieten. Het staat voor hem in de sterren geschreven dat de Vlaamse regering binnen drie tot vier jaar in kasproblemen gaat komen. Ook de onrealistisch hoge bedragen voor 'onderbenuttiging' in de begrotingen doen Van Mechelen de wenkbrauwen fronsen. Voor 2009 bedraagt die 750 miljoen euro en voor 2010 470 miljoen euro.
Dirk Van Mechelen: "Deze Vlaamse regering kiest voor 'deficit spending'. Het regeerakkoord zegt letterlijk dat de regering geld gaat lenen voor vele en grote investeringen. Keynes is dus helemaal terug, alsof men niets uit het verleden heeft geleerd. Het gevolg is dat de Vlaamse schuld de komende jaren nog verder zal ontsporen waardoor nieuwe belastingsverhogingen onvermijdelijk zijn. De factuur? Die is dus voor later."
Belastingverhoging
De Vlaamse regering huldigt graag het motto dat ze een 'assertief Vlaams beleid' wil voeren. In de praktijk komt dat mantra erop neer dat deze regering al het geld onmiddellijk uitgeeft, de toekomst vergeet en geen gebruik maakt van de fiscale autonomie. Sven Gatz: "Als je ooit een Vlaamse sociale zekerheid wil uitbouwen of nieuwe, zware bevoegdheden wil overnemen van het federale niveau, moet je daarvoor nu al financiële reserves aanleggen. De fiscale autonomie die Vlaanderen nu al wel heeft, vult men dan weer op een heel eigenaardige manier in: men schaft de jobkorting af en presenteert de meerderheid van de Vlaamse tweeverdieners elk jaar opnieuw een belastingverhoging van minimum 500 euro.â€
Terug naar het overzicht
