“Door de economische terugval is het belangrijk dat we onze bedrijven competitief houden met die in onze buurlanden. Daarom moet de loonkostenhandicap worden aangepakt, bijvoorbeeld door een hervorming van het huidige indexsysteem.”

Eind vorig jaar raakte al bekend dat onze loonkosten per werknemer dit jaar zullen stijgen met 7%, terwijl de gemiddelde toename voor onze drie buurlanden slechts 5,4% is. De loonkostenhandicap neemt dus verder toe. De oorzaken van de hoge loonkosten zijn bekend. Het huidige indexeringsmechanisme voor de lonen verzwakt de concurrentiekracht. “Ondanks de Wet van 1996 op de vrijwaring van het concurrentievermogen – waarbij een loonnorm wordt vastgelegd die de maximale marge voor loonontwikkelingen bepaalt – zijn onze lonen de voorbije jaren toch sterker gestegen dan in onze buurlanden. Het hele loon- en indexeringsmechanisme is dus aan herziening toe”, zegt De Croo.

Besparen én concurrentiekracht versterken

Eind februari houdt de federale regering een begrotingscontrole. Door de terugval van de economische groei zullen er extra maatregelen moeten genomen worden om onze begroting op koers te houden richting begrotingsevenwicht. “Dit zal vooral moeten gebeuren via extra besparingen”, zegt De Croo, “maar de regering zal daarnaast ook maatregelen moeten nemen die de loonkostenhandicap wegwerken. Als ze dat niet doet, riskeren heel wat bedrijven te vertrekken, met massaal banenverlies tot gevolg.”

Koopkracht- én jobvriendelijke index nodig

Alexander De Croo denkt daarbij in de eerste plaats aan een herziening van het indexmechanisme. “Ik stel het automatisch karakter niet in vraag, maar we moeten wel durven nadenken over het mechanisme zelf.” Op vraag van de vorige regering heeft de Nationale Bank een studie gemaakt met daarin verschillende denkpistes. Alexander de Croo vraagt dat er – naar aanleiding van de begrotingscontrole – een debat kan plaatsvinden over mogelijke aanpassingen van ons indexsysteem. “Het huidige indexsysteem is bedoeld om de koopkracht van de mensen te vrijwaren. Maar als het ertoe leidt dat er massaal banen verloren gaan – en het zo de koopkracht van vele mensen helemaal teniet doet – moeten we ingrijpen. We moeten durven nadenken over een indexsysteem dat én koopkracht-, én jobvriendelijk is”, besluit De Croo.

Patrick Dewael, fractieleider in de Kamer, sluit zich daarbij aan. Het indexsysteem moet niet afgeschaft, maar wel hervormd worden. Hij herinnert ons eraan dat de laatste hervorming van het systeem gebeurde onder de regering Dehaene, met Elio Di Rupo als bevoegd minister.

Geen minimumtaks voor bedrijven

Vicepremier Vincent Van Quickenborne is niet te vinden voor het voorstel van PS-minister Laurette Onkelinx om een minimumtaks in te voeren voor bedrijven. “Uiteraard moet iedereen correct zijn belastingen betalen, maar op het moment dat er een ontslaggolf over het land gaat en de concurrentiekracht van de bedrijven onder druk staat, is het pleiten voor allerlei nieuwe soorten belastingen niet alleen gevaarlijk, maar ook onverstandig", zegt Van Quickenborne. "We moeten maatregelen nemen om bedrijven aan te trekken, niet om ze uit het land weg te duwen. Bedrijven zorgen voor jobs. Zonder jobs worden de mensen het eerste slachtoffer.”