Het regent de laatste dagen opnieuw discussies en "akkefietjes " over het al dan niet hervormen van het secundair onderwijs. De ergernis die de coalitiepartners van Smet woensdag tijdens het vragenuurtje in het Vlaams parlement lieten blijken, sprak boekdelen: er is vandaag in de verste verte geen eensgezindheid in de Vlaamse regering over het feit of deze hervorming nodig is, laat staan over de details ervan. Brede eerste graad? Afschaffen B-attesten, afschaffen C-attesten? Geen Latijn meer? Meer techniek? Beschotten tussen ASO/TSO/BSO laten vallen? Evenveel meningen als deelnemers aan het debat. Nochtans is bij de hoorzittingen over de hervorming van het SO in het Vlaams parlement duidelijk gebleken waar de knelpunten zitten, want die zijn er heus wel in het huidige systeem. Ik stel daarom voor om pragmatisch te werk te gaan, deze knelpunten op te lijsten en stuk voor stuk aan te pakken. En tegelijkertijd ook werk te maken van een brede actie om voldoende leraren te werven die een vernieuwende aanpak aankunnen. Want, weet u wel, zonder leerkrachten geen onderwijs... Persoonlijk zou ik starten met het hervormen van de derde graad van het basisonderwijs zodat die beter aansluit op het secundair onderwijs. Ik zou dat doen met eenvoudige ingrepen: afstappen van de klassieke klastitularis, meer vakleerkrachten inzetten, meer techniek, meer vreemde talen en cultuureducatie in alle scholen. Regelmatige overstappen en intensief samenwerken met secundaire "partnerscholen" is eveneens aan de orde. Waarom dit voorstel? De zo veel besproken brede eerste graad zal er nooit in alle scholen komen, zelfs niet als het in een decreet wordt opgenomen. Daar is geen draagvlak voor. Als dat er wel was dan zou de idee al lang uitgevoerd zijn, want de huidige wetgeving staat dit niet helemaal in de weg. Voor een echte brede eerste graad, in alle scholen, zijn autonome middenscholen nodig. Vandaag zijn eerste graden bijna overal verbonden met een ASO, TSO of BSO-bovenbouw. Ouders kiezen dus een secundaire school voor hun 12-jarige al op basis van hun verwachting voor een studiekeuze twee jaar later. Als we de brede eerste graad een kans willen geven, moet die dus losgekoppeld worden van de bovenbouw. Dat lijkt me, vooral ook op vlak van infrastructuur, niet eenvoudig. Het klopt dat in het huidige systeem, los van de vraag of een 12-jarige een juiste keuze KAN maken, deze leeftijd ongeschikt is om voor een definitieve studierichting te opteren. Kinderen van deze leeftijd weten immers onvoldoende waar ze goed in zijn en wat er te kiezen valt. Er moet dus gesleuteld worden aan de orientering van de studiekeuze en aan de toeleiding tot het secundair onderwijs, in het vijfde en zesde leerjaar van de lagere school. Men wil het niet gezegd hebben, maar al bij al is het opvallend hoe groot de gelijkenis van de op stapel staande hervorming is met het VSO van 40 jaar geleden. Toen kwam men met observatie-,oriëntatie- en determinatiegraden. Het VSO werd onvoldragen ingevoerd en heel snel weer afgevoerd. Heel veel mooie ideeën werden zo met het badwater weggegooid. Laat ons nu kiezen voor een breed gedragen inhoudelijke vooruitgang, niet voor loze structuurhervormingen, maar voor gerichte stappen die onze jongeren echt vooruit helpen. Er zijn genoeg punten waarover een meerderheid in het parlement het eens is. Zoals een betere overgang van lager naar secundair onderwijs. Stop nu met kwetteren, Pascal, het is tijd om te doen!