Sla navigatie over

Interview De Tijd met Annemie Turtelboom

‘Factuur van 1,7 miljard is wél een probleem’

‘Weet je waar ik triest van word? Politici die vandaag nog altijd de feiten ontkennen’, benadrukt Vlaams minister Annemie Turtelboom (Open VLD). ‘Een groenestroomfactuur van 1,7 miljard is wél een probleem.’ 

Annemie Turtelboom, de liberale nummer één in de Vlaamse regering, was de voorbije week niet uit het nieuws te branden. De Open VLD-excellentie, die ook bevoegd is voor Energie, had gehoopt op een rustige herfstvakantie. Maar de plotse media-aandacht voor de groenestroomfactuur strooide roet in het eten. Turtelboom moet op korte termijn een oplossing zoeken voor de jarenlange oversubsidiëring van zonnepanelen. Door de federale stroomprijs- bevriezing werd het prijskaartje daarvan lange tijd niet doorgerekend. Resultaat: een factuur van 1,7 miljard euro.

U noemde die factuur een ‘lijk dat uit de kast’ viel. Maar iedereen wist toch dat de gevolgen van het groenestroombeleid vroeg of laat moesten worden betaald? 

Annemie Turtelboom: ‘Iedereen wist het, maar dit dossier leefde in de Wetstraat amper. Ik kende het dossier, maar niet de ampleur ervan. 1,7 miljard euro is een enorm bedrag. De totale Vlaamse besparingsoperatie die we net achter de rug hebben, bedraagt ‘maar’ 1,2 miljard.’

Het was wel handig in de markt gezet: die factuur was de schuld van de socialisten en wij moeten het OPLOSSEN. 

Turtelboom: ‘Weet je waar ik triest van word? Feiten zijn feiten, maar er zijn nog altijd mensen die de feiten ontkennen en zeggen dat geen probleem is.’

U bedoelt de gewezen sp.a-vicepremier Johan Vande Lanotte? 

Turtelboom: ‘Ik ga geen namen noemen. Iedereen die even nadenkt, beseft dat er wél een probleem is. De excessieve subsidiëring van groene stroom is bijgestuurd, maar te laat. Als in 2010 was ingegrepen, had de put misschien 300 miljoen bedragen in plaats van 1,7 miljard. Maar ik sluit mijn ogen niet: de factuur is er en wij zullen het probleem oplossen. Ik heb de voorbije zes jaar lastige departementen bestuurd. Dit lukt ook wel.’

Maar de consument zal betalen? 

Turtelboom: ‘We weten ongeveer over hoeveel het gaat, maar wachten nog op de exacte cijfers. Eens die gekend zijn, zal ik mogelijke oplossingen bespreken. Het zou onvoorzichtig zijn om over zo’n dossier nu al meer te zeggen. Los van deze factuur willen we voluit voor hernieuwbare energie gaan, zonder een onrealistische bubbel te creëren.’

Hoe ziet u dat concreet? 

Turtelboom: ‘We willen het moment van de investering steunen in plaats van een garantie die 20 jaar lang loopt. We moeten ook investeringszekerheid garanderen. Door de oversubsidiëring terug te schroeven ontstond het idee dat het niet meer loont om in hernieuwbare energie te investeren. Het omgekeerde is waar. Hernieuwbare energie is ook een economisch verhaal: het is een sector die zich in heel Europa ontwikkelt en waarin Vlaanderen de boot niet mag missen.’

Ondertussen wordt de uitstap uit de kernenergie wel uitgesteld. 

Turtelboom: ‘Ik was minister van Binnenlandse Zaken op het moment (2011) van de kernramp in het Japanse Fukushima. Zoiets vergeet je niet. Maar als je vandaag met kernenergie stopt, leg je het land lam. We houden ons aan de kernuitstap en bouwen ondertussen het luik hernieuwbare energie uit. Dat kan, zeker als we de technologische vooruitgang zien.’

Energie besparen is de goedkoopste manier om de energiefactuur te doen dalen. Toch snijdt u in de premies voor DAKISOLATIE. 

Turtelboom: ‘De enige kilowattuur die gratis is, is diegene die je niet gebruikt. Energie-efficiëntie is een topprioriteit. Hoe meer we kunnen uitgeven aan premies voor energie-efficiëntie, hoe beter. Wat de dakpremies betreft: in twee jaar tijd was er een daling van 30 procent. We pakken het anders aan door mensen aan te zetten om nú te investeren omdat de premies zullen dalen. Tegelijkertijd proberen we kansarme groepen te bereiken via het systeem van energiesnoeiers. Je kan veel energie besparen door enkele dagelijkse gewoonten te veranderen.’

Uw coalitiepartners omschreven u als ‘Alice in Wonderland.’ Is energie een wondere wereld die voor u opengaat? 

Turtelboom: ‘Wat me ongelooflijk fascineert, is wat er inzake nieuwe energietechnologieën onder de waterlijn gebeurt. In de Scandinavische landen zijn elektronische auto’s de best verkopende nieuwe auto’s. Dat is toch geweldig?’ Hier daalt het aantal elektrische auto’s.  Turtelboom: ‘Dan is het aan ons om in dat dossier de leiding te nemen. Als je bij die bedrijven op bezoek gaat, zie je wat voor fantastische dingen in Vlaanderen gebeuren. Die fascinerende projecten overtreffen vele malen de moeilijkheden waar ik op Energie mee wordt geconfronteerd.’

‘Alice in Wonderland’: het klinkt ook wat smalend. Weer een minister die leurt met ideetjes over groene ENERGIE. 

Turtelboom: ‘Toen ik minister van Justitie werd, lachte men met de zoveelste minister die Justitie wou hervormen. Ik heb die hervorming wel afgerond. Het is mijn ambitie om de lat voor hernieuwbare energie hoog te leggen. Beoordeel over vijf jaar maar of het meer was dan gefascineerd kijken.’

Vlaanderen heeft dankzij de staats- hervorming een pak meer fiscale autonomie, maar u gebruikt die amper. 

Turtelboom: ‘Een volwassen regio gebruikt de fiscaliteit als een beleidsinstrument. Met de woonfiscaliteit doen we dat via de woonbonus en de toekomstige verlaging van de registratierechten. We zullen bekijken hoe we die fiscale autonomie nog meer kunnen gebruiken. Er is nu eindelijk communautaire rust. Deze regering moet bewijzen dat we het beter doen. Dat is voor mij de uitdaging van deze regering.’

Wat vindt u van het protest tegen de Vlaamse besparingsmaatregelen? 

Turtelboom: ‘We vragen een stuk solidariteit van iedereen en dat verdedig ik schaamteloos. We moeten dit moment van pril herstel aangrijpen. We vragen iedereen een kleine moeite te doen, zodat we er over vijf jaar beter voor staan. Besparingen zijn niet leuk, maar ze zijn nodig.’

Overweegt u de besparingen terug te schroeven als de economie aantrekt? 

Turtelboom: ‘Sommige besparingen waren nodig, zoals de afschaffing van het gratis openbaar vervoer voor senioren. De inschrijvingsgelden in het hoger onderwijs lagen relatief gezien eerder laag. Dat zijn verdedigbare beslissingen. We zullen zien wat we met extra geld doen. Ik zou tijdens een begrotingsronde eens heel graag discussiëren over extra geld, want ik heb dat nog nooit meegemaakt.’

Eerst moet u een oplossing zoeken voor de Oosterweelfactuur, die van Europa in de begroting moet. 

Turtelboom: ‘Transparantie is voor mij belangrijk. Het energiedossier zat bijvoorbeeld buiten de begroting, waardoor het probleem te laat is erkend. Het staat buiten kijf dat je dit infrastructuurproject moet uitvoeren, zelfs als het in de begroting moet. De economische meerwaarde is gigantisch en reikt veel verder dan Antwerpen. Niets doen is geen optie.’

Open VLD pleitte vóór de verkiezingen voor het noordelijker gelegen tracé in plaats van het Oosterweeltracé. Nu schaart u zich toch achter Oosterweel. Hoe legt u dat in Antwerpen uit? 

Turtelboom: ‘We hebben in de campagne altijd gezegd dat een derde Scheldekruising nodig is. Die ligt voor Oosterweel en Oosterweel-Noord op dezelfde plaats. Begin daarmee. Tegelijkertijd moet je werk maken van de overkapping van de Antwerpse ring om de leefbaarheid te verhogen. Laat ons in dit dossier vooral resultaten boeken.’

Ondertussen hoopt u dat u gelijk zult krijgen over het noordelijker tracé? 

Turtelboom: ‘Soms geeft de tijd me gelijk, soms niet. Ik ga daar niet vooruit op lopen. We hebben afgesproken dat we gaan voor Oosterweel en dat die overkapping onderzocht wordt. De druk is zo groot dat het bijna niet anders kan. Dat is de prioriteit. De overkapping is een niet te stoppen weg waar zelfs Hollywood voor kiest.’

U komt van de federale regering. Bent u het Vlaamse niveau al wat gewoon? 

Turtelboom: ‘Er zijn cultuurverschillen die vaak in een klein hoekje zitten. Ik heb in de federale regering bijvoorbeeld goed samengewerkt met John Crombez (de ex-staats- secretaris voor Fraudebestrijding, sp.a, red.). Tijdens een parlementair debat zei ik: ‘Het is niet omdat je nu fractievoorzitter bent dat je de populist mag uithangen.’ Mijn collega-ministers trokken hun wenkbrauwen op en raadden me aan een sms’je te sturen, terwijl John daar geen aanstoot aan nam. Ik ben wellicht de meest Latijnse van deze regering, maar dat vind ik niet erg.’

Mist u Vlaanderen in Actie? 

Turtelboom: ‘Nee. Laat ons vooral actie ondernemen en plannen maken die we ook effectief uitvoeren.’ Open VLD scoorde bij de parlements- verkiezingen in Antwerpen minder dan 10 procent. Hoe erg is dat?  Turtelboom: ‘We zijn erop vooruitgegaan in vergelijking met de gemeenteraads- verkiezingen. Toen ik in Antwerpen actief werd, zijn we van virtueel niets vertrokken. We komen uit een zeer moeilijke periode, waarin ik moest bouwen aan een normale, stabiele partijwerking.’ Had een Antwerpenaar wel minister mogen worden?  Turtelboom: ‘Ik ben de eerste die het lef heeft gehad om naar Antwerpen te verhuizen en aan het herstel te werken. Dat is een werk van lange adem.’

Wat doet het om artikels te lezen waar- in u huilend om een ministerpost smeekt? 

Turtelboom: ‘Voor alle duidelijkheid: dat bewuste artikel klopt langs geen kanten. Ik werk ongelooflijk hard, maar mijn leven bestaat uit veel meer dan politiek. Wie me kent, weet dat ik nooit zou wenen om een ministerpost. Als politici klagen over de zwaarste week van hun leven, denk ik: je hebt nog niets meegemaakt.’

STIMULANS VOOR KMO’s 

Annemie Turtelboom wil energie- efficiëntie-investeringen bij kleinere bedrijven stimuleren via een systeem van derdepartijfinanciering. Kmo’s kunnen vaak 20 tot 30 procent op hun energie besparen, maar ze kijken op tegen de investeringskosten. Via het Europese kader van ESCO-financiering kunnen kmo’s een beroep doen op een derde partij voor de voorfinanciering. Zodra de investering is gebeurd, krijgt ook de kmo een terugverdieneffect. Bovendien is de derde partij ook verantwoordelijk voor het onderhoud. De overheid springt bij door de partijen met elkaar te verbinden en door een groene waarborg te geven voor het investeringsbedrag.

Zoek nieuwsberichten
Meest recente berichten

Gemaakt door Code Nation via NationBuilder