Sla navigatie over

Slotspeech Gwendolyn Rutten – Studiedag onderwijs

Dames en heren,

Ongeveer één jaar geleden organiseerden wij het congres “mensen sterker maken”. We wilden als liberalen nadenken over hoe je de mens, het vrije individu, sterker maakt in deze snel veranderende tijden.

Dat congres was geen traditioneel congres, het was een experiment, waarbij leden, maar ook niet-leden, burgers, zelf voorstellen mochten doen.

Het succes was overweldigend. In totaal werden 317 nieuwe voorstellen verzameld, over tal van onderwerpen.

Maar één onderwerp stak er met kop en schouders bovenuit: en dat was onderwijs.

Onderwijs is een thema dat iedereen aangaat. Zeker in een samenleving die gebaseerd is op kennis, is een levenslang leertraject de basis voor vooruitgang.

De reacties waren een jaar geleden zo groot dat we beslist hebben om van 2016 een liberaal themajaar “Onderwijs” te maken.

We hebben de voorbije maanden gespreksavonden georganiseerd, Café Futurs over onderwijs in Vlaanderen. We drukten onze stempel op de onderwijsdossiers in de Vlaamse regering en we ronden vandaag het jaar af met een studiedag.

Daarmee voegen we de daad bij het woord: levenslang leren is immers ook een taak van politici en met de insteken die we op deze studie-dag hebben bijgeleerd, kunnen we opnieuw aan de slag in het parlement, in de partij en in ons programma.

Een themadag als vandaag, dat was voor ons liberalen maar liefst 20 jaar geleden.

In 1997 hielden we voor het laatst een congres over onderwijs.

Toen al, wisten we wat het belang was van kleuterparticipatie. Ik heb het even opgezocht. In de tweede resolutie van die congrestekst pleitten we ervoor dat kleuters vanaf drie jaar naar school zouden moeten gaan, omdat dat hen dat de beste kans zou geven op een toekomst.

 

Vrienden,

Vandaag, 20 jaar later, ben ik blij en trots om te zeggen dat we die visie realiseren in Vlaanderen. In de onderwijshervorming van deze Vlaamse regering motiveren we ouders om hun kinderen al vanaf de eerste kleuterklas naar school te sturen.

Dat is vooral belangrijk voor kinderen die vandaag pas vanaf 6 jaar naar school gaan. We hebben het vandaag ook hier gehoord. Op dat moment hebben ze vaak al een achterstand opgelopen die achteraf moeilijk of bijna onmogelijk nog in te halen valt.

Zittenblijven, schoolmoeheid, het watervalprincipe, of schoolverlaten zonder diploma, … het zijn de grote problemen van het onderwijs vandaag en in tegenstelling tot wat velen denken, zijn dit géén problemen die uitsluitend verbonden zijn met de organisatie van het secundair onderwijs.

Het zijn problemen die beginnen in de kleuterschool. Elk kind dat we van jongs af aan meekrijgen, is een kind met een toekomst. Elk kind waarvan we de start missen, riskeert een achterstand.

Daarom is onderwijs belangrijk.

Het geeft je kans op een toekomst.

En precies daarom is onderwijs een uitgesproken liberaal thema.

Het heeft lang geduurd, maar als we gelijk hebben, weten we, dat we vroeg of laat ook gelijk krijgen.

Ook al duurt dat soms lang.

Van liberalen is geweten dat we onze tijd soms ver vooruit zijn.

Dat is waarschijnlijk ook het geval met het tweede thema dat we op de agenda hebben gezet: het belang van meertaligheid en de kansen die meertalig onderwijs ons biedt.

Meertaligheid is in een klein maar open land als België altijd een troef geweest.

Die troef dreigen we vandaag te verliezen.

Uit onderzoek blijkt dat onze talenkennis achteruit gaat.

Dat jonge mensen de school verlaten zonder een bruikbare kennis van de Franse, Engelse of Duitse taal.

Het probleem is niet dat ze geen lessen krijgen.

Integendeel.

Het probleem is dat ze zich, ondanks die lessen, niet vertrouwd voelen met andere talen.

Ook hier biedt het liberalisme de oplossing:

Wij willen scholen, leerkrachten en leerlingen meer vrijheid geven om hun taalonderwijs anders te organiseren.

Dankzij onze politieke vasthoudendheid, mogen dankzij deze Vlaamse Regering basisscholen vanaf het derde leerjaar lessen Frans, Engels of Duits aanbieden.

Formules waarmee leerlingen inhoudelijke vakken krijgen in een andere taal zijn in het secundair onderwijs een groot succes. Als het aan ons ligt, wordt die lesmethode, de CLIL-methode, ook in het basisonderwijs mogelijk maken.

 

Vrienden,

Ons land heeft een rijkdom aan andere talen. We zijn het hart van de Europese en internationale gemeenschap. Ook al moeten we vandaag sommigen daar nog wel eens aan herinneren. We hebben drie officiële landstalen. En de samenstelling van onze bevolking wordt steeds rijker en meer divers.

Laten we daar een troef van maken. Een troef die tegelijk het belang van het Nederlands als onderwijstaal erkent. Ik ben er trots op dat ik van kleuterschool tot master in het Nederlands heb leren denken en leren. Dat is ook een grote troef.

Maar die troef mag geen obstakel worden om mee te kunnen in de meertalige, internationaal verbonden wereld van vandaag. Een partij als Open Vld zal daarom de nek blijven uitsteken voor meertaligheid in het onderwijs.

En ik verzeker u dat het deze keer geen 20 jaar zal duren voor we ook hier het gelijk aan onze kant zullen krijgen.

 

Dames en heren,

Over onderwijs geraak je niet uitgepraat.

U hebt vandaag vier thema’s bestudeerd: de digitalisering van en in het onderwijs, de plaats van levenbeschouwing, de nood aan maatwerk voor elke leerling en de rol van leerkrachten.

Ik wil het met u nog graag over dat laatste onderwerp hebben: de leerkracht.

Al bij de voorbereiding van deze studiedag viel het op.

We vroegen aan een aantal politici hoe zij terug keken op hun tijd op school.

In die reacties was er één constante :

Het ging nauwelijks over vakken of kennis.

Niet over studierichtingen of structuren.

Niet over schoolgebouwen of lesmateriaal…

Natuurlijk zijn al die dingen belangrijk.

Het ging eigenlijk maar over één ding.

Het allerbelangrijkste: de leerkracht.

Voor Bart Somers en Hilde Vautmans was het de leerkracht Geschiedenis die hen de liefde bijbracht voor geschiedenis. En dus voor de samenleving en politiek.

Sven Gatz herinnerde zich vooral zijn leraar Aardrijkskunde. Niet omdat Sven Gatz veel houdt van landkaarten of bodemstructuren. Maar omdat de man hem vooral vragen stelde in plaats van antwoorden te geven.

Patrick Dewael zou nooit de jongste minister van Cultuur geworden zijn zonder de verfijnde culturele smaak van zijn leerkrachten op het atheneum in Tongeren.

En Bart Tommelein had een leraar Nederlands die hem bijna een toneelcarrière had aangesmeerd. (Ik kan u geruststellen: de leraar had gelijk, want na een korte omzwerving in de bankwereld is Tommelein op het politieke toneel terecht gekomen.)

Ook voor mij zijn het leerkrachten die het verschil hebben gemaakt.

Die me gemaakt hebben tot de vrouw, de moeder, de juriste, de politica, de voorzitter die ik vandaag ben.

Ze leerden me veel meer dan alleen leerstof.

Ze vormden mij.

Ze gaven me de goesting die me nog elke dag drijft.

Want ook dat is een constante.

Je herinnert je niet zomaar elke leerkracht.

Je herinnert je die leerkrachten en die leden van de directie die je hebben aangemoedigd om buiten de lijnen te gaan.

Die je geraakt hebben als mens.

 

Vrienden,

Discussiëren over onderwijs in al haar facetten is nuttig en nodig.

Natuurlijk moet nieuwe technologie een rol krijgen in het onderwijs.
Al zijn de digitale toepassingen vooral een middel en geen doel op zich.

En in de orkaan van de digitale leefwereld, kan en moet de school ook een oase zijn waar leerlingen tot rust kunnen komen en leren om in de diepte te werken.

Natuurlijk is het belangrijk dat we nadenken en discussiëren over de plaats van levensbeschouwing. Ik geef toe: Het is een thema waar we als liberalen soms mee worstelen. Maar religie en levensbeschouwing zijn een realiteit.

Hoe leren we jonge mensen met die realiteit omgaan met die realiteit, in plaats van ze te ondergaan? Hoe zetten we meer in op burgerschap en kritisch denken in een sterk gepolariseerde en snel veranderende wereld?

Natuurlijk moeten we inzetten op maatwerk voor elke leerling. Elke mens is uniek en elke mens heeft een talent. Wij liberalen zijn ervan overtuigd dat niet je afkomst maar je toekomst telt.

Precies daarom is onderwijs zo belangrijk. Zodat je iets van je leven kan maken, ook als je thuissituatie moeilijk is.

Talent zit nooit in de portemonnee van ouders.

Talent zit niet in de kleur of het merk van je boekentas.

Talent zit in elke mens en het is de taak van onderwijs om dat talent uit elk kind te halen, ook – en zeker – als dat kind naar school moet komen met een lege brooddoos.

Het zijn initiatieven zoals we ze hier vandaag gehoord hebben die een liberale invulling geven aan wat onderwijs moet zijn. Het is ook de kracht van een project als de “Children’s Zone” van schepen Claude Marinower in Antwerpen – waarmee liberalen bewijzen dat voor ons elke mens en elk kind telt.

 

Digitalisering, levensbeschouwing, maatwerk.

Stuk voor stuk belangrijke thema’s.

Maar ik zei het al: het staat of valt met de leerkracht.

Daarom is de belangrijkste conclusie die Open Vld uit deze onderwijsdag trekt, dat leerkrachten de spil zijn van goed onderwijs.

Onze opdracht ligt er dan ook in om, samen met de Vlaamse regering, te kijken hoe we leerkrachten sterker kunnen maken.

Hoe we hen kunnen voorbereiden op de taken die van hen gevraagd worden.

Hoe we het beroep aantrekkelijker maken en hoe we er voor zorgen dat onze beste krachten, onze slimste koppen, onze meest enthousiaste burgers er voor blijven kiezen om ook in het onderwijs te stappen en kun kennis over te dragen op jonge mensen.

Volgens sommigen is dat enkel een debat over het statuut.

We gaan niet flauw doen: dat speelt natuurlijk mee.

En de Minister van Onderwijs kan op onze steun rekenen om de lerarenloopbaan samen verder uit te tekenen.

Maar we hebben hier vandaag gehoord dat het over nog zo veel meer gaat.

Een leerkracht is een duizendpoot, die niet alleen over vakkennis, maar ook over mensenkennis moet beschikken.

Die niet alleen kennis overdraagt, maar het beste in elk kind naar boven laat komen.

Die niet alleen zegt hoe de wereld eruit ziet, maar vragen stelt, de verwondering prikkelt en leerlingen op zoek laat gaan.

Die leerkracht heeft ook zelf ondersteuning nodig. Die vraagt ook perspectief in de loopbaan. Die wil ook zelf bijleren, en met nieuwe materialen en methoden werken. Een leerkracht vraagt eigenlijk meer vrijheid en minder betutteling en regelneverij uit “Brussel”.

Die leerkracht kan op Open Vld rekenen.

Onze werkgroep onderwijs zet mee de schouders onder de hervorming van de lerarenopleiding en op het uittekenen van een loopbaanmodel dat leerkrachten kansen geeft.

Vandaag waren uw gastvrouwen en -heren Jo De Ro, Khadija Zamouri, Jean Jacques De Gucht, Francesco Vanderjeugd en, last but not least, Ann Brusseel. Ze deden dat trouwens uitstekend – geef hen gerust een applaus.

Ann deed ook een enquête over wat de verwachtingen van leraren zelf zijn als het gaat over hun beroep. Te vaak gaan structuren en organisaties voorbij aan wat er leeft op het terrein. Ann wil uw stem rechtstreeks laten horen. Alleen zo geven we de leerkrachten zelf een stem in de hervorming van hun beroep. 

Ik ben dan ook ontzettend blij om te zien hoe talrijk leerkrachten hier vandaag aanwezig waren.

Dank voor uw inzet, niet alleen in dit debat, maar elke dag.

 

Vrienden,

Mij rest alleen een woord van dank.

Aan iedereen die van deze dag een succes heeft gemaakt: bedankt.

En aan iedereen die gelooft in vrijheid en vooruitgang door de kracht van onderwijs: u kan op Open Vld rekenen.

Dank u wel.

Zoek nieuwsberichten
Meest recente berichten

Gemaakt door Code Nation via NationBuilder